Waarom de vraag bepaalt wat je terugkrijgt

AI is letterlijk. Ze doet wat je vraagt, niet wat je bedoelt. Vraag je “hoe regel ik mijn pensioen”, dan krijg je een algemeen overzicht dat misschien voor de helft op jou van toepassing is. Vraag je “ik ben 64, zelfstandig in Vlaanderen, en wil de eerste drie stappen om mijn wettelijk pensioen aan te vragen”, dan krijg je een antwoord dat klopt voor jouw situatie.

Het verschil zit niet in de tool. Het zit in de vraag. En een goede vraag bestaat altijd uit dezelfde vijf stukken.

Schrijf betere prompts met deze vijf bouwstenen

S van Situatie

Begin met de context. Wie ben je, wat is je achtergrond, en waar gaat het over. Mensen denken vaak dat de AI hun situatie wel zal aanvoelen, maar dat gebeurt niet. Geef daarom altijd kort mee wat de tool moet weten om jouw vraag te begrijpen.

Schrijf op wat een vriend over jouw situatie zou moeten weten voor hij kan helpen.

T van Taak

Wat moet de AI concreet doen. Een tekst schrijven, een lijst maken, iets vergelijken, iets uitleggen. Begin de zin met een duidelijk werkwoord, dan weet de tool meteen wat de bedoeling is.

Stel de zin op alsof je een opdracht geeft, niet alsof je een gesprek begint.

A van Aandachtspunten

Hier vertel je wat er bij moet en wat er beter weg blijft. Welke randvoorwaarden zijn er, welke voorkeuren heb je, en wat moet zeker vermeden worden. Hoe duidelijker je hier bent, hoe minder je achteraf hoeft bij te sturen.

Denk vooral aan je “ja maars”: de dingen die je gaat opmerken zodra je het eerste antwoord ziet en denkt “dat had ik er beter bij gezegd”.

R van Resultaat

In welke vorm wil je het antwoord. Een opsomming, een tabel, een korte tekst, een uitgewerkt verhaal. En hoe lang. Door dit op te geven, krijg je iets waar je meteen mee verder kunt in plaats van een lap tekst die je nog moet uitkammen.

Beschrijf de vorm zoals je hem voor je ziet op het scherm.

T van Toon

Tot slot: hoe moet het klinken. Zakelijk, warm, formeel, speels, bemoedigend. Een goede toon maakt het verschil tussen een tekst die voelt alsof hij uit een handleiding komt en een tekst die je echt aanspreekt.

Eén woord volstaat meestal, maar je mag ook een korte vergelijking gebruiken.

Het kader in actie, een volledig voorbeeld

Wanneer je deze vijf bouwstenen combineert, krijg je een prompt die de AI nauwelijks kan misbegrijpen. Hier is hoe Marie, 58 jaar, haar reis naar Andalusië voorbereidt:

Het verschil met een gewone vraag als “leer me Spaans voor mijn reis” is groot. De eerste levert een lijst op die Marie kan uitprinten en in haar handtas steken. De tweede levert iets algemeens dat voor iedereen bedoeld is en dus voor niemand echt past.

Drie tips om het kader te laten werken

Zo maak je het kader eigen

Onderaan deze pagina vind je het S.T.A.R.T. kader visueel weergegeven op één A4. Print het uit, leg het naast je computer of tablet, en doorloop de vijf bouwstenen telkens je iets aan een AI-tool wilt vragen.

Na een week of twee oefenen merk je dat het automatisch gaat. Je hoeft het niet langer “in te vullen”, het zit in je hoofd. En je vragen worden vanzelf scherper, ook in andere tools en zelfs in gewone gesprekken.

Onze promptbibliotheek

In de promptbibliotheek voor leden vind je tientallen kant-en-klare voorbeelden, geschreven volgens dit kader. Per onderwerp, per situatie, en altijd direct bruikbaar. Je hoeft alleen je eigen situatie in te vullen en je hebt meteen een goede prompt.